ประวัติของตำบล ยุวา อำเภอ สันป่าตอง

ประวัติ ตำบล ยุหว่า  อำเภอ สันป่าตอง

            ตำบลยุหว่า เป็นตำบลที่มีพื้นที่ในอาณาเขตอยู่ในอำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ โดยได้รับอนุมัติจัดตั้งเป็นตำบลเมื่อ พ.ศ.2482 โดยชื่อตำบลยุหว่านั้นมาจากชื่อของกำนันคนแรกในเขตการปกครองตอนนั้น คือ "พ่อขุนยุหว่า" ตำบลยุหว่าเป็นตำบลที่มีขนาดที่ใหญ่ที่สุดในอำเภอสันป่าตอง ตำบลยุหว่ามีทั้งหมด 15 หมู่บ้าน มีการปกครองอยู่ 2 เขตการปกครองคือ เทศบาลตำบลสันป่าตอง และองค์การบริหารส่วนตำบลยุหว่า เป็นตำบลที่มีศูนย์กลางทางด้านเศรษฐกิจ, ความเจริญและศูนย์ราชการของอำเภอสันป่าตอง

การปกครองในท้องถิ่น

ตำบลยุหว่าแบ่งการปกครองเป็น 15 หมู่บ้าน ได้แก่

หมู่ 1 บ้านสันป่าตอง                         หมู่ 9   บ้านต้นผึ้ง  

หมู่ 2 บ้านกลาง                                 หมู่ 10 บ้านสันป่าตองใต้ 

หมู่ 3 บ้านหนองหวาย                       หมู่ 11 บ้านศาลา    

หมู่ 4 บ้านกิ่วแลหลวง                        หมู่ 12 บ้านดอนตัน         

หมู่ 5 บ้านอุเม็ง                                 หมู่ 13  บ้านหนองพันเงิน 

หมู่ 6 บ้านหนองปึ๋ง                           หมู่ 14  บ้านมะจำโรง       

หมู่ 7 บ้านใหม่ม่วงก๋อน                     หมู่ 15  บ้านหนองสะเรียม

หมู่ 8 บ้านร้อง

ประวัติตำบลยุหว่า

ตำบลยุหว่า   ก่อตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ.2482 โดยใช้ชื่อของเขตปกครอง ตามชื่อผู้เป็นกำนันคนแรก คือ "พ่อขุนยุหว่า" สภาตำบลยุหว่า(ชื่อขณะนั้น) เดิมตั้งอยู่ หมู่ที่ 7 บ้านใหม่ม่วงก๋อน ตำบลยุหว่า อำเภอสันป่าตอง] จังหวัดเชียงใหม่ มีเนื้อที่ประมาณ 2 งานและคับแคบต่อมาเมื่อปี พ.ศ.2537 คณะกรรมการสภาตำบล ได้เล็งเห็นความเจริญก้าวหน้าของตำบล ได้ประชุมและจัดทำโครงการของบประมาณสร้างอาคารเอนกประสงค์เพื่อใช้เป็นสำนักงานของสภาตำบล ซึ่งตั้งอยู่ หมู่ที่ 9 บ้านต้นผึ้ง ตำบลยุหว่า อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ ในบริเวณหนองสะเรียม มีเนื้อที่รวม 182 ไร่ ซึ่งเป็นที่สาธารณะของตำบล แต่เดิมหนองสะเรียมเป็นหมู่บ้านหนึ่ง ตามตำนานที่เล่าสืบต่อๆ กันมา ราษฏรภายในหมู่บ้านมีอาชีพรับจ้างได้ไปรับจ้างขุดดิน ที่บ้านรองขุด ตำบลแม่ก๊า ในขณะที่ขุดดินอยู่นั้น พวกเขาได้ปลาไหลเผือก 1 ตัว มีขนาดใหญ่มาก (ขนาดยักษ์) และทำอาหารแบ่งกันกินทั่วทั้งหมู่บ้าน แต่มีหญิงหม้ายคนหนึ่งซึ่งชาวบ้านไม่ชอบและไม่ยอมแบ่งเนื้อปลาไหลให้ เมื่อทำอาหารจากปลาไหลยักษ์แล้ว แบ่งให้แต่น้ำแกง หญิงหม้ายโกรธมากไม่ยอมกินเทน้ำแกงทิ้ง ต่อมาในเวลากลางคืน ชาวบ้านที่กินปลาไหลเผือกยักษ์ ต้องมีอันเป็นไปโดยที่แผ่นดินแยกทรุดตัวลงทั้งบ้านทั้งคนหายจมไปหมด เหลือแต่บ้านของหญิงหม้ายเพียงหลังเดียว คือบริเวณที่ตั้งขององค์การบริหารส่วนตำบลยุหว่า ปัจจุบันนี้ คงเหลือที่ดินเป็นเกาะเนื้อที่ประมาณ 10 ไร่ และหนองน้ำจำนวน 172 ไร่ รวมเนื้อที่หนองสะเรียมทั้งสิ้น 182 ไร่

แหล่งที่มา:: http://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%95%E0%B8%B3%E0%B8%9A%E0%B8%A5%E0%B8%A2%E0%B8%B8%E0%B8%AB%E0%B8%A7%E0%B9%88%E0%B8%B2  29ก.ค.2556

ประวัติผู้ให้ความรู้

ประวัติผู้ให้ความรู้เรื่องการทำโคมไฟจากหวาย

นางมธุรส        อินสอน   อายุ  35 ปี

ผู้ตั้งกลุ่มการทำโคมไฟจากหวาย เริ่มก่อตั้งในปี 2549

 อาชีพ รับราชการ (ครู)  โดยมีอาชีพการทำโคมไฟจากหวายเป็นอาชีพเสริมและให้คนในชุมชนมีรายได้

ตำบล ยุหว่า    อำเภอสันป่าตอง   จังหวัดเชียงใหม่

คุณยาย โพง     แสนยอด  อายุ 78  ปี

ชำนาญงาน 5 ปี

ให้ความรู้เรื่องการ สาธิตการสานเส้นหวายกับลูกโป่ง

คุณเกรียงไกร    สมศรี  อายุ  39  ปี
ชำนาญงาน 3 ปี
ให้ความรู้เรื่องการ สาธิตการใส่หลอดไฟ

คุณจันทร์ทอง   แสนยอด   อายุ 50 ปี
ชำนาญงาน  5  ปี
ให้ความรู้เรื่องการ สาธิตการดัดแปลงลูกโป่งเป็นรูปหัใจ



อุปกรณ์และวิธีการทำ

อุปกรณ์

    

 1.  ลูกโป่ง ขนาดเล็ก มีความยาว  6  เซนติเมตร    

                                                สามารถหาซื้อได้ที่ เชียงใหม่พลาสติก                                                           

2. หลอดไฟหัวหยดน้ำ  มีขนาดความยาว 3 เมตร มี 20 จุด

ที่เลือกใช้หลอดไฟหัวหยดน้ำเพราะ มีความสว่างมากกว่าหลอดไฟชนิดอื่นๆ และมีความทนต่อการใช้งาน เมื่อนำหลอดไฟหัวหยดน้ำมาใส่ในหวายก็จะทำให้สีของโคมไฟจากหวายมีสีสันที่สดใสมากยิ่งขึ้น

3. ที่สูบลมลูกโป่งขนาดเล็ก 

ที่เลือกใช้ที่สูบลมขนาดเล็กเพราะ สามารถสูบลมง่ายและได้ขนาดที่พอดี

4.  สีย้อมกก  หาซื้อได้ตามร้านค้าทั่วไป

ที่เลือกใช้สีย้อมกก เพราะ สีย้อมกกให้สีที่สด และติดทนกว่าสีย้อมชนิดอื่นๆ 

ข้อเสีย  สีย้อมกก จะติดมือง่ายและล้างออกยาก

    

     5.   เส้นหวายชนิดฟอกสี    เส้นหวายชนิดฟอกสีจะมีสีขาว

          เหมาะกับการน้ำมาย้อมสี เพราะจะให้สีสัยที่สวยงาม

5.1  เส้นหวายชนิดไม่ฟอกสี  

จะให้สีน้ำตาลแดง เมื่อนำมาทำเป็นโคมไฟก็จะได้สีธรรมชาติของหวาย

                                            

 7. ถังพลาสติก 

ใช้ในการผสมสีย้อมกก มีขนาด  20 ลิตร

( อาจจะใช้ถังชนิดอื่นหรือขนาดอื่นก็ได้แล้วแต่ความสะดวกของผู้ใช้ )

8. ถุงมือพลาสติก(อย่างหนา)

หาซื้อได้ที่ กาดงัว เพราะมีคุณภาพดี ทนทาน

หมายเหตุ ถ้าเราใช้ถุงมือแบบผ้าจะทำให้สีย้อมกกติดมือและล้างออกยาก

วิธีทำ 

1. นำเส้นหวายไปพรมน้ำหรือเปิดน้ำใส่เส้นหวาย 

เพื่อให้เส้นหวายมีความนุ่ม ทำให้ง่ายต่อการนำมาพันกับลูกโป่ง

2. สูบลูกโป่งให้ได้ลูกขนาดเส้นรอบวง 18 เซนติเมตร

ซึ่งเป็นขนาดที่เป็นมาตราฐานของการทำโคมไฟทรงกลม

3. นำหวายมาพันกับลูกโป่ง โดยพันให้รอบลูกโป่งจนเป็นรูปทรงกลม ตามลักษณะลูกโป่งที่ได้

จะมีช่องไฟห่างประมาณ 1.5 เซนติเมตร

4. เมื่อพันเสร้จก็แกะปลายลูกโป่งที่มัดไว้ แล้วจัดเก็บปลายเส้นหวายที่เหลือให้เรียบร้อย

5. นำลูกหวายที่ได้มารอยเป็นพวงๆ โดยใช้เชือกฟางรอย เพื่อที่จะได้สะดวกในการนำไปย้อมสี

วิธีการย้อมสี

1.  เอาสี 5 ถุง ผสมน้ำ 1 ถัง ( น้ำ 20 ลิตร )

2. คนสีให้ละลายน้ำ โดยบ้างสีอาจจะต้องนำไปต้มก่อนเพื่อที่จะให้สีละลายได้ง่าย เช่น สีม่วง

3. นำเชือกฟางไปรอยก่อนจุ่มสี โดยการจุ่มสีควรจุ่มให้สีติดจนทั่วก่อนน้ำไปตาก

4. นำหวายที่จุ่มสีจนทั่วแล้วไปตากแดดให้แห้ง 

5. เอาหวายไปใส่สายไฟ แล้วก็แพ็คใส่ถุง

**หมายเหตุ  การย้อมสีจะต้องดูสภาพอากาศก่อนที่จะย้อม เพราะถ้าสภาพอากาศชื่นย้อมสีไปแล้วก็จะทำให้เกิดเชื่อรา ดังนั้นต้องย้อมสีในวันที่มีแดดเท่านั้น



ชนิดของหวาย

หวาย

        หวาย (อังกฤษ: Rattan palm; ชื่อวิทยาศาสตร์: Calamus sp) เป็นพืชที่พบทั่วไปในเขตร้อนของทวีปแอฟริกา เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และออสตราเลเชีย ทั่วโลกมีหวายเกือบ 600 ชนิด เฉพาะในประเทศไทย มีหวายเกือบ 60 ชนิด เช่น หวายโคก หวายดง หวายน้ำผึ่ง เป็นต้น

      ลักษณะโดยทั่วไปของหวายเป็นพันธุ์ไม้เลื้อยหรือไม้รอเลื้อยตระกูลปาล์ม ลำเถาชอบพันเกาะต้นไม้ใหญ่ มีกาบหุ้มต้น และมีหนามแหลม มีความเหนียว ใบเป็นรูปขนนกเล็กๆ ใบย่อยนั้นเรียวยาว มีสีเขียวสด ก้านใบหนึ่งๆ มีใบย่อยราว  60 - 80 คู่ ออกดอกเป็นช่อ สีขาวปนเหลือง ผลค่อนข้างกลม เปลือกเป็นเกล็ด ลูกอ่อนเปลือกสีเขียว เนื้อสีขาว ผลแก่เปลือกสีเหลือง เปลือกล่อน   เนื้อแข็ง   รสเปรี้ยวฝาด

หวาย มีคุณสมบัติพิเศษ คือ สามารถดัดได้ มีความเหนียวเป็นลักษณะเฉพาะ มีลำต้นขนาดเท่ากันตามชนิด มีความมันในระดับผิว จึงเหมาะต่อการจักสาน ทำเฟอร์นิเจอร์ ขนาดของลำต้นจะมีตั้งแต่ 3 - 60 มม. ความยาวตามสิ่งแวดล้อม เช่น อาศัยไม้ที่ปีนป่ายมีความยาวตั้งแต่ 10-20เมตร อายุการใช้งาน  7-10 ปี หวายมีหลายชนิด ทุกประเภททำจักสาน เฟอร์นิเจอร์

1.หวายหางหนหรือ หวายตะค้าทอง   เปลือกผิวสีเหลือง มีความเหนียว เส้นเท่า ๆ กัน เป็นหวายเส้นเล็กมีขนาดยาว 10 -15 เมตร เลื้อยตามต้นไม้ ขึ้นในป่าทึบ มีความชื้น ใช้ลำต้นแก่จัดอายุ 6 -7 ปี นำมาดัดทำลายลูกกรง และผ่าเป็นเส้นเล็ก ๆ รีดเป็นเส้นเล็ก ๆบาง ๆ เพื่อทำจักสานต่าง ๆ หรือใช้ร้อยรัดเครื่องใช้ในชีวิตประจำวันของชาวบ้าน

2.หวายน้ำ   เป็นหวายเส้นใหญ่กว่าหวายหางหนู ลำต้นกลม ใหญ่ประมาณนิ้วก้อยผู้ใหญ่ มีความยาว 8 -10 เมตร ชอบขึ้นตามริมน้ำ เช่น แม่น้ำชี แม่น้ำมูล   ใช้ทำโครงสร้างของงานจักสานหรือนำมาจักตอกเป็นเส้นก็ได้

3. หวายนิ่ม   เปลือกสีผิวมันวาวคล้ายหวายตะค้าทอง ลำต้นยาวเสมอ ขนาดเท่ากับหวายน้ำซึ่งมีเส้นผ่าศูนย์กลาง 10 -15 มม. แต่มีลำต้นยาวถึง 10-50 เมตร ขึ้นในป่าดิบ ใช้ทำโครงสร้างงานจักสาน อ่อนนิ่ม ดัดง่าย แก่เนื้อเหนียว

การใช้ประโยชน์

หวายเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญชนิดหนึ่งของประเทศในเขตร้อน โดยเฉพาะประเทศไทย ในจังหวัดสกลนครและขอนแก่น มีการปลูกหวายเชิงการค้า นิยมนำส่วนลำต้นที่สูงและมีความ ยืดหยุ่นมากเป็นพิเศษมาสานเป็นเฟอร์นิเจอร์ หวายอ่อนใช้กินเป็นผักจิ้มน้ำพริก แกะเปลือกออกแล้วนำไปทำส้มตำ หน่อหวายใช้ทำอาหาร เช่น แกงอ่อม ซุบหน่อหวาย ยำ ข้าวเกรียบและหวายทอดกรอบ หวายบางชนิดในผลมีเรซินสีแดงเรียกเลือดมังกร ซึ่งใช้เป็นยาในสมัยโบราณและใช้ย้อมสีไวโอลิน ในรัฐอัสสัม ประเทศอินเดีย ใช้หน่อหวายเป็นอาหารเช่นกัน

แหล่งที่มา::  http://www.bloggang.com/viewblog.php?id=bmgang&group=17 และ

http://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%AB%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A2  29ก.ค. 2556

ขั้นตอนการทำโคมโฟจากหวาย

      ขั้นตอนที่ 1  นำลูกโปร่งมาสูบลม และ ดัดลูกโปร่งให้เป็นรูปหัวใจ ขั้นตอนที่ 2  นำหวายมาพันรอบลูกโป่ง ขั้นตอนที่ 3  นำหวายมาร้อยเป็นพวงแล้วนำไปย้อมสี ขั้นตอนที่ 4  นำหวายไปตาก ขั้นตอนที่ 5  นำหวายมาใส่หลอดไฟ ขั้นตอนที่ 6 นำไปแพ็ค